lege glazen

Een maand geen alcohol levert een gematigde drinker duidelijke gezondheidsvoordelen op. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc en De Kennis van Nu. Veertien proefpersonen hielden voor het onderzoek een ‘droge maand’. Na deze maand voelden deze mensen zich fitter, bleek hun cholesterolwaarde verlaagd, hadden ze minder buikvet en een gezondere lever. De resultaten van het onderzoek werden op 26 januari bekend gemaakt in onze uitzending.

De laatste jaren neemt vooral in Engeland het fenomeen 'Dry January' in populariteit toe. Een maand niet drinken na de feestelijke decembermaand zou goed zijn voor de gezondheid en voor het herstel van de lever. Naar het stoppen met drinken is vooral onderzoek gedaan onder zware drinkers en alcoholverslaafden. Over het effect van een droge maand bij gematigde drinkers is nog maar weinig bekend. Onderzoekers van het Radboudumc namen samen met De Kennis van Nu de proef op de som. Veertien gematigde drinkers én onze presentatoren Diederik en Elisabeth dronken voor het onderzoek een maand geen alcohol. Om toevalligheden uit te sluiten deden negen geheelonthouders mee als controlegroep.

Gezonde lever nog gezonder

Na de 'droge maand' was er een duidelijk effect: de cholesterolwaardes daalden, het buikvet nam af en de waardes in het bloed die wijzen op een prikkeling van de lever en het verval van levercellen daalden. De leverstijfheid en het levervet van de proefpersonen was en bleef vergelijkbaar met dat van de controlegroep. Arts-onderzoeker Isabelle Munsterman: 'Het levervet en het gewicht bleven gemiddeld stabiel, maar we zagen in enkele gevallen wel een forse daling. Dit kan mogelijk te maken hebben met een hoger levervetpercentage aan het begin.' Zodra de proefpersonen weer gingen drinken, verdween trouwens het gezondheidseffect.

De niet drinkende controlegroep had over het algemeen een lagere gemiddelde bloeddruk en lagere cholesterolwaardes dan de proefpersonen. Van die niet drinkers bleven alle metingen door de hele testperiode stabiel. 

Juice sap

Snelle reageerders

Naast het effect op het lichaam keken de onderzoekers Eric Tjwa, Isabelle Munsterman en Arnt Schellekens ook naar de psychische effecten van (stoppen met) drinken. Er werd gekeken naar de alertheid op een reactietest. De deelnemers die alcohol drinken waren op deze test impulsiever: ze reageerden sneller, maar maakten ook meer fouten. Na de droge maand nam hun reactiesnelheid iets af en werden ze nauwkeuriger. Of dit echt door het stoppen met drinken komt, is niet zeker te zeggen. Psychiater Arnt Schellekens: 'Er zijn allerlei factoren van invloed op de reactiesnelheid. De deelnemers die veel alcohol drinken, drinken bijvoorbeeld ook veel koffie. Ook dat kan invloed hebben.'

Over het onderzoek

Aan het onderzoek deden veertien proefpersonen uit een straat in Nijmegen mee, die allemaal minimaal een maand stopten met het drinken van alcohol. Ze dronken normaal gesproken gemiddeld 10,5 glazen alcohol per week. De meeste deelnemers zaten onder de grens van maximaal 14 glazen alcohol per week, zoals gesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Deze groep werd vergeleken met een controlegroep van negen personen die helemaal geen alcohol drinken. Daarnaast deden de twee presentatoren van De Kennis van Nu mee met het onderzoek en stopten een maand met drinken.

Leverarts en onderzoeker Eric Tjwa: 'Als ik als wetenschapper naar het onderzoek kijk, zijn er natuurlijk kanttekeningen te maken. De onderzoeksgroep is klein en de onderzoeksperiode maar kort. Maar als dokter vind ik deze resultaten buitengewoon interessant. Het laat zien dat het stoppen met alcohol, zelfs bij matig gebruik en voor een korte periode, al goede effecten kan hebben op iemands gezondheid. Als je elk jaar een maand niet drinkt, heb je over een periode van twaalf jaar een heel jaar geen alcohol gedronken. Dat telt.'

Bekijk de uitzending hier:

Een maand zonder alcohol

In Groot-Brittannië doen steeds meer mensen mee aan Dry January: na de feestdagen een maand lang geen alcohol drinken. Wat doet zo'n nuchtere maand met je lever, concentratie, slaap en gewicht? De Kennis van Nu zoekt het uit, samen met artsen van het Radboudumc.

Ontdek meer in de special