Aandacht
Toch is Turkle zeker niet de zoveelste zwartkijker die in digitale technologie alleen maar dood en verderf ziet. Ze is niet anti technologie, maar pro conversatie. En om het oog-in-oog-gesprek weer meer ruimte te geven, moeten we met elkaar afspraken maken wanneer we het gebruik van smartphones en tablets in gezelschap wel of niet toestaan. Niet doen, zegt Turkle, tijdens die ontmoetingen waarin de ander je volledige aandacht nodig heeft. Ze haalt onderzoek aan waaruit zou blijken dat 89 procent van de Amerikanen tijdens hun laatste ontmoeting de smartphone pakte en dat 82 procent aangaf dat de kwaliteit van het gesprek daarna was verslechterd.


Uiteindelijk is Turkle optimistisch en denkt ze dat het tij al aan het keren is. Ze refereert aan CEO’s die hun werknemers expliciet aansporen om onenigheden op de werkvloer oog-in-oog te bespreken in plaats van via e-mail, en om geen werk-e-mail na kantoortijd te checken. Net zoals we met vallen en opstaan regels hebben opgesteld om het verkeer veiliger te maken en ons eten gezonder, zo zullen we ook in onze omgang met digitale communicatiemiddelen een etiquette moeten ontwikkelen. Alleen gaat dat niet vanzelf. Daar is een tegenkracht voor nodig, en die probeert Turkle via haar boek te organiseren.

Sherry Turkle. Reclaiming conversation - The power of talk in a digital age. Penguin Press, 2015

Wetenschapsjournalist Bennie Mols vertelde over dit onderwerp in het radioprogramma De Ochtend: