Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Erdogan

"Populisten zijn gewoon andere elites die proberen de macht te grijpen met behulp van een collectieve fantasie van politieke puurheid. Toch zijn ze nog steeds in opkomst in het Westen." Aldus Jan-Werner Müller, hoogleraar politicologie aan Princeton. Hij publiceerde onlangs het boek: What is populism?'

Hieronder de introductie van een artikel geschreven door Jan-Werner Müller. Hij is hoogleraar politicologie aan Princeton. Zijn boek; What is populism? werd onlangs gepubliceerd door de Universiteit van Pennsylvania. Hierin analyseert hij de opkomst en gevaren van populisme in het Westen en geeft hij inzicht in hoe populisme verschilt van andere politieke stromingen. 

Trump, Erdogan, Farage: de aantrekkelijkheid van het populisme

Na de Brexit, en nu een overwinning van Donald Trump in november nog steeds een mogelijkheid is, verkeren progressieven in paniek over het populisme. Zij hebben moeite te begrijpen hoe ze een figuur als Trump ideologisch moeten plaatsen – vandaar de enorme hoeveelheid inkt die is verspild aan de vraag of hij wel of geen fascist is – en de nogal ongelukkige poging om de term ‘trumpisme’ te munten (weet je, Trump is echt een vertegenwoordiger van het trumpisme). Daarnaast hebben progressieven zich beziggehouden met de feitelijke aanhangers van de Brexit en Trump, en snelle conclusies getrokken over wat zij denken en – vooral – voelen. Als gevolg hiervan is de inhoud van wat uiteindelijk een ‘isme’ is – dat wil zeggen: een politiek geloofssysteem – verward met de veronderstelde psychologische toestand van de aanhangers daarvan, namelijk gevoelens van wrok en betrekkelijke misdeeldheid.

Niet alleen de verliezers van de globalisering

Het is juist dat in Europa en de Verenigde Staten (althans in het geval van Trump) minder goed opgeleide mannen de voornaamste achterban vormen van wat doorgaans als ‘populisme’ wordt aangeduid. Het is waar dat in onderzoeken veel kiezers blijk geven van hun gevoel dat het land als geheel achteruit gaat (een oordeel dat niet noodzakelijkerwijs afhankelijk is van hun persoonlijke economische situatie; het is eenvoudigweg niet waar dat iedere aanhanger van wat op plausibele wijze kan worden geclassificeerd als een populistische partij een objectieve ‘verliezer van de globalisering’ is). Maar dit alles is hetzelfde als zeggen dat we de intellectuele inhoud van de sociaal-democratie het best begrijpen als we haar kiezers blijven beschrijven als arbeiders die jaloers zijn op rijke mensen. Het profiel van de aanhangers van het populisme doet er duidelijk toe, maar het is neerbuigend om alles wat zij denken en zeggen tot wrok te reduceren en het hele verschijnsel af te doen als een onsamenhangende politieke expressie van het trumpenproletariaat en zijn Europese equivalenten.

Verder lezen?

Het weekblad De Groene Amsterdammer vertaalde dit artikel naar het Nederlands en dat is de komende weken vrij te lezen voor het publiek van De Kennis van Nu: via deze link.

Het artikel is ook beschikbaar in het Engels op de website van The Guardian: Trump, Erdoğan, Farage: The attractions of populism for politicians, the dangers for democracy

Of bekijk dit college van Jan Werner Müller!

Jan-Werner Müller gaf in 2015 een lezing bij de Universiteit van Amsterdam met de titel: What is populism? Die kun je hier bekijken.

.

Ontdek meer in de special