Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Geen verband vaccinatie en autisme
Tien onderzoekers hebben een wetenschappelijk artikel teruggetrokken waarin een verband werd gesuggereerd tussen het BMR-vaccin (tegen de bof, mazelen, en rode hond) en autisme. Er is onvoldoende bewijs om zo’n verband hard te maken, aldus de meerderheid van de onderzoekers deze week in het medische vaktijdschrift The Lancet.

Het artikel sloeg in 1998 in als een bom. Dr Andrew Wakefield en collega’s hadden twaalf autistische kinderen tussen de drie en tien jaar onderzocht, en claimden een mogelijk verband tussen het zogeheten BMR-vaccin en autisme. Bij acht van de twaalf kinderen waren de autistische verschijnselen – tezamen met darmafwijkingen - namelijk pal na de vaccinatie ontstaan.

De publicatie leidde tot grote ongerustheid bij de ouders, die - vooral in Groot-Brittanië – massaal afzagen van vaccinatie. Waar eerst 95 procent van de kinderen werd ingeënt, daalde dat al snel tot onder de 80 procent. Het gevolg: een onrustbarende stijging van het aantal gevallen van mazelen in het Verenigd Koninkrijk.

“We hadden het nooit moeten publiceren,” schreef Richard Horton, hoofdredacteur van The Lancet, twee weken geleden al. Toen kwam namelijk aan het licht dat er sprake was van belangenverstrengeling. Hoofdonderzoeker Andrew Wakefield had verzuimd melding te maken van het feit dat hij tijdens het onderzoek 55.000 pond betaald had gekregen van Legal Aid Board. Die organisatie stelt ouders in de gelegenheid een proces te beginnen als ze menen dat hun kind als gevolg van de vaccinatie autistisch is geworden.

Enkele kinderen uit het Lancet-onderzoek waren bij zo’n procedure betrokken. Het vermoeden bestond dat Wakefield zijn proefpersonen wat al te selectief had uitgezocht, en alleen patiëntjes in het onderzoek had opgenomen van wie de ouders hadden aangegeven dat er mogelijk een verband bestond tussen de vaccinatie en de gedragsveranderingen.

Op 23 februari publiceerde The Lancet op zijn website een verklaring waarin zes beschuldigingen tegen Wakefield en de zijnen tegen het licht werden gehouden. Van drie daarvan worden de auteurs successievelijk vrij gepleit. Het gaat om twee aantijgingen betreffende de ethische goedkeuring van de medische onderzoeken die de kinderen moesten ondergaan, en om de beschuldiging dat de kinderen die aan het onderzoek meededen van te voren al waren geselecteerd.

De andere beschuldigingen, over belangenverstrengeling, blijven overeind. Wakefield had tenminste melding moeten maken van de financiële vergoeding die hij van Legal Aid Board kreeg voor een onderzoek dat hij tegelijkertijd voor deze instantie uitvoerde, vindt The Lancet. Bovendien had hij moeten melden dat een deel van de kinderen uit de Lancetstudie ook aan het onderzoek van Legal Aid Board deelnamen. En Wakefield had moeten vertellen dat de onderzoeksresultaten, nog vóór ze in The Lancet waren verschenen, al aan de advocaten van verontruste ouders waren doorgespeeld.

The Lancet betreurt het dat Wakefield al die informatie achtergehouden heeft, want de editors en reviewers hebben op die manier geen afgewogen oordeel kunnen vellen over de context waarin het onderzoek heeft plaatsgevonden. Wakefield en consorten hadden zich dat van te voren moeten realiseren, oordeelt The Lancet. Want de vraag naar belangenverstrengeling – die het tijdschrift altijd stelt - is eenvoudig. “Is er iets dat u in verlegenheid zou brengen als het bekend zou worden ná publicatie en dat u niet van te voren heeft gemeld?”

Op de analyse van de hoofdredacteur van The Lancet volgen de verklaringen van drie auteurs, waaronder Wakefield, en een verklaring van het Royal Free ziekenhuis. Simon Murch gaat in op de vermeende beschuldiging betreffende het medisch-ethisch handelen, en John Walker-Smith legt een verklaring af over de selectie van de kinderen.

Andrew Wakefield tenslotte stelt dat de overeind gebleven beschuldigingen van belangenverstrengeling ‘een compleet verkeerde weergave van de feiten’ zijn. Hij eindigt zijn betoog met de mededeling: ”Ik en mijn collega’s hebben steeds met de beste bedoelingen gehandeld en dat zullen we blijven doen.”

Deze week bereikt de rel zijn hoogtepunt in een (gedeeltelijke) terugtrekking van het artikel uit 1998. In een verklaring nemen tien van de oorspronkelijke dertien auteurs afstand van de suggestie dat er een verband zou bestaan tussen de gewraakte vaccinatie en autisme. De gegevens waren ontoereikend om zo’n verband aan te tonen, aldus de tien spijtoptanten. Andrew Wakefield is niet bij de ondertekenaars.

Tegen de Telegraph zei Wakefield twee weken geleden dat hij nog steeds achter de bevindingen staat uit het Lancet-artikel uit 1998. De New York Times liet gisteren een collega van Wakefield aan het woord die meldt dat Wakefield een advocaat in de arm genomen heeft en excuses wil van het tijdschrift. Ook Peter Harvey ondertekende niet. De Lancet hoopt ‘binnenkort’ een reactie van de twee weigeraars te kunnen plaatsen. De derde naam die ontbreekt is die van John Linnell. Hij kon niet worden opgespoord, aldus de tien ondertekenaars.