Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

astmapuffer

Vrouwen hebben twee keer vaker astma dan mannen. Dat verschil ontstaat tijdens de puberteit. Testosteron lijkt mannen te beschermen.

Astma is een allergische reactie in de longen, waarbij ontsteking (zie kader) en overmatige slijmproductie voor ademhalingsproblemen zorgen. Volwassen vrouwen hebben er twee maal zo vaak last van als mannen. Waarom was onbekend. Omdat het verschil in de puberteit ontstaat, vermoedden Amerikaanse onderzoekers dat geslachtshormonen de oorzaak zijn. Dat blijkt inderdaad het geval: testosteron speelt een hoofdrol. Vrouwelijke hormonen hebben verrassend genoeg nauwelijks invloed.

Meer ontstekingscellen

De onderzoekers richtten zich op ILC2-cellen: longcellen die een ontstekingsrectie en slijmproductie in gang zetten. Astmapatiënten bleken daarvan veel hogere waarden in hun bloed te hebben dan gezonde mensen. Astmatische vrouwen hadden er meer van dan astmatische mannen. Hoe komt dat?

Testosteron lijkt te beschermen

Onder muizen blijken vrouwtjes ook meer ILC2-ontstekingscellen in de longen te hebben dan mannetjes. De onderzoekers namen longcellen van volwassen muizen en voegden daar geslachtshormonen aan toe. In celkweekjes bleek testosteron inderdaad de werking en ontwikkeling van de ontstekingscellen te remmen. Zo hebben astmatische mannen weliswaar meer ontstekingscellen dan gezonde mannen, maar testosteron lijkt hen tegen de negatieve gevolgen daarvan te beschermen. Vrouwelijke hormonen zorgden gelukkig niet voor een versterkte reactie van de ontstekingscellen, maar wel voor meer slijmproductie.

Niet de enige oorzaak

De reactie van ILC2-cellen is zeker niet de enige oorzaak van astma, maar speelt wel een belangrijke rol. Momenteel worden medicijnen tegen astma ontwikkeld, die zich richten op de ILC2-cellen. Volgens de onderzoekers is het belangrijk om daarbij ook de invloed van geslachtshormonen mee te nemen.

Oudere vrouwen minder last van astma

Uit eerder onderzoek was al bekend dat astmatische verschijnselen bij vrouwen na de menopauze afnemen. Ook dat ondersteunde het idee dat geslachtshormonen een rol zouden spelen bij astma: vrouwen maken daarna immers minder oestrogeen en progesteron aan, maar deze hormonen blijken in het onderzoek van vandaag een beperkte rol te spelen. Bij kinderen zijn de verhoudingen juist omgekeerd. Jongetjes hebben anderhalf keer vaker astma dan meisjes. Waarom dat is, is onbekend.

Ontsteking of infectie?

Een ontsteking is een essentiële lichaamsfunctie waarbij het immuunsysteem ijverig cellen gaat aanvallen. Dit gebeurt als het afweersysteem een signaal krijgt dat er werk aan de winkel is. Zonder ontstekingen zou je snel bezwijken aan infecties na bijvoorbeeld een wond. Maar soms slaat het immuunsysteem door. Bij een chronische ontsteking blijft het immuunsysteem wild om zich heen slaan en valt ook het eigen lichaam aan. Onlangs ontdekten Japanse onderzoekers, dat dit te maken heeft met de manier waarop lichaamscellen afsterven. Als dit chaotisch gebeurt zoals na een wond (dit heet necrose), waarbij een cel uiteenspat, zet het immuunsysteem de turbo aan. Als dit geordend gebeurt (zoals bij het vernieuwen van lichaamscellen (dit heet apoptose) blijft het immuunsysteem rustig.