Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Eiffeltoren Frankrijk Frans Franse

Sinds de aanslagen in Parijs is #PrayforParis trending topic op Twitter, veranderen mensen massaal hun profielfoto op Facebook in de Franse vlag en ook gebouwen hullen zich in blauw-wit-rood. Waarom nemen mensen massaal deel aan deze rituelen?

‘Men leeft mee met de Fransen en met deze statements geef je je politieke identiteit aan,’ zegt Irene Stengs, cultureel antropoloog aan het Meertens Instituut. Zij doet onderzoek naar rituelen in de publieke ruimte. Zo keek zij onder meer naar de bermmonumenten op de plaatsen waar Theo van Gogh en Pim Fortuyn zijn vermoord.

Luister hier naar het volledige item met Irene Stengs over herdenkingsrituelen. 

Teddyberen en bloemen

‘Interessant is dat daar censuur werd gepleegd. Teksten met ‘geitenneukers’ die verdwenen’, vertelt Stengs. Dagenlang volgde zij nauwkeurig wat er op de herdenkingsplekken van van Gogh en Fortuyn gebeurde. Nog steeds gaat ze elk jaar op 2 november naar de herdenking in het Oosterpark. ‘Het groepje herdenkers wordt wel steeds kleiner. Behalve dit jaar dan, omdat het 10 jaar geleden gebeurde.’

Wat gebeurt er met de bergen bloemen, knuffels en kaarsen die mensen neerleggen om slachtoffers te herdenken? ‘De knuffels van de MH17 zijn gewassen en verwerkt in een knuffelmuur. De bloemenzee na de dood van Princess Diana is verwerkt tot compost, die vervolgens is uitgestrooid in de Royal Gardens,’ geeft Stengs als voorbeeld.

Parijs

Stengs keek niet op van de rituelen die plaatsvonden na de aanslag van vrijdag in Parijs: 'Mensen willen hun empathie en sympathie betuigen.' Wel benadrukt zij dat wanneer meer mensen dit doen er een soort kettingreactie ontstaat: 'Deze versnelling kan een zekere dwingende werking hebben.' Sterker nog, wanneer je niet deelneemt aan een publiek ritueel dan wordt je meteen als onverschillig bestempeld.

 

Ontdek meer in de special