Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

vernoemde mot

Het kan niet anders of Steve Mix houdt zielsveel van zijn moeder. En van nachtvlinders. De Amerikaan telde namelijk 12.600 dollar neer om een nieuw ontdekte vlindersoort naar zijn moeder te laten vernoemen. De mot (links) heet voortaan Givira delindae, naar Delinda Mix (rechts).

De ontdekker van het vlindertje, insectenbioloog Eric Metzler, besloot het recht om de vlindersoort een naam te geven op Ebay te veilen. De opbrengsten gingen naar een non-profitorganisatie die zich inzet voor het nationaal park waar de motten leven. Met de publicatie van de soortbeschrijving werd de naamgeving vorige week officieel.

Het was niet de eerste keer. De naamrechten van een zeelelie leverden een tijd terug zo’n 6000 dollar op. En binnenkort wordt de naam van een nieuwe maanvis geveild, voorlopig de ‘Your name here sunfish’ genoemd.

De ontdekker bedenkt de naam

Wat als je een diersoort wil vernoemen - laten we zeggen: meteen maar naar jezelf - maar je hebt geen dikke portemonnee? Zijn er nog andere opties?

In principe ligt het recht om te vernoemen bij degene die een nieuwe soort voor het eerst beschrijft, ook wel de ‘autoriteit’ van die soort genoemd, vertelt evolutiebioloog Menno Schilthuizen. Die autoriteit publiceert een soortbeschrijving, en vervolgens wordt de naam geregistreerd in de ZooBank, waarin de wetenschappelijke nomenclatuur van alle diersoorten wordt bijgehouden. Waaronder een paardenvlieg die vernoemd is naar Beyoncé en een blinde kever die de naam van Adolf Hitler draagt. Onlangs nog werd er een nachtvlinder naar Donald Trump vernoemd, naar verluidt vanwege de gelijkenis tussen beider kapsels.

Het gebeurt zelden dat de ontdekker een soort naar zichzelf vernoemt, zegt Schilthuizen. ‘Dat is echt not done in de biologie. Maar er zijn wel trucjes om die norm te omzeilen. Als bioloog kun je een soort bijvoorbeeld je eigen achternaam geven, door die te vernoemen naar een familielid. En een ander trucje maakt gebruik van het feit dat soortbeschrijvingen vaak meerdere auteurs hebben. Als slechts één van hen de autoriteit is, kan die de soort naar een van de andere auteurs vernoemen.’

Donald trump mot insect

De Neopalpa donaldtrumpi is een naar Donald Trump vernoemde mot. 

Ook voor amateurs zijn er opties

Maar hoe kun je als leek je naam taxonomisch vereeuwigen?

'Je kunt zelf een nieuwe soort opsporen', zegt Schilthuizen. 'Ik zou het zoeken in de hoek van de mijten, of de sluipwespen of schimmels; daar is nog wel het een en ander te ontdekken. Vervolgens schakel je een wetenschapper in die hem voor je beschrijft en hem naar jou vernoemt.'

Heb je geen kaas gegeten van veldonderzoek, dan kun je ook met echte wetenschappers op pad: Schilthuizen organiseert onderzoeksreizen naar Maleisisch Borneo. Amateurs en wetenschappers doen samen onderzoek op zo'n reis. 'Als zij een soort ontdekken en die naar zichzelf vernoemd willen hebben, zou dat in principe kunnen.'

Van het veilen van soortnamen is Schilthuizen niet zo’n voorstander. ‘Het is wel een mooie manier om het broodnodige onderzoeksgeld te verzamelen. Maar het kan leiden tot 'taxonomische inflatie': de verleiding om ook de kleinste verschillen tot soortverschillen te verheffen wordt zo steeds groter.’