Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Donald Trump

Volgende week dinsdag beslissen de Amerikanen wie de nieuwe president wordt van de VS: Hillary Clinton of Donald Trump. Als het gaat om wetenschap is Hillary Clinton uitgesproken pro, maar lijkt Donald Trump eerder anti. Hij verwerpt erkende wetenschappelijke inzichten en fabriceert zijn eigen pseudo-wetenschap.

“Controversen verkopen”, heeft Trump gezegd. Maar zijn versie van fact-free politics is een gevaar, zo schrijven zeventig Nobelprijswinnaars in een open brief waarin ze uitleggen waarom Hillary Clinton de beste presidentskandidaat is. Ze noemen Trump niet bij naam, maar schrijven wel dat “politiek beleid dat niet berust op wetenschappelijke kennis het prestige en de veiligheid van Amerika in gevaar kunnen brengen.”

Waar schuurt het dan precies tussen de Republikeinse presidentskandidaat en de wetenschap? Klimaat en milieu zijn de twee voornaamste thema’s. Trump gelooft niet dat de mens invloed heeft op de klimaatverandering. Hij heeft zelfs gezegd dat hij klimaatverandering een hoax vindt die verzonnen is door de Chinezen om de Amerikaanse industrie tegen te werken. ‘Het was een grapje’, zei hij later over die uitspraak. Trump wil ook dat de VS uit het klimaatakkoord van Parijs stappen. En hij wil doorgaan met het gebruik van kolen als energiebron, omdat dat volgens hem het goedkoopst is. Over de lange termijn-gevolgen zwijgt hij.

Permanent slaapgebrek

Dan het milieu. Trump wil de Environmental Protection Agency (EPA) opheffen, een Amerikaanse overheidsinstantie die zich richt op natuurbehoud, water- en luchtkwaliteit en gezondheid van de mens. Daarnaast wil hij af van het Clean Energy Plan, ook opgesteld door EPA en gesteund door president Obama. Het plan is bedoeld om de invloed van de mens op het klimaat te verminderen door langzaam over te schakelen op schone en duurzame energiebronnen.

Tenslotte wil hij de door Obama stilgelegde aanleg van een oliepijplijn van oliezanden in Noord-Canada naar de VS, de zogeheten Keyline XL Pipeline, herstarten. Trump laat zijn oren graag hangen naar de lobby van de traditionele fossiele brandstoffen-industrie. En hoewel hij ruimtevaart prachtig heeft genoemd, vindt Trump dat Amerika belangrijkere problemen heeft om geld in te investeren dan in ruimtevaart.

Van pseudo-wetenschap is de controversiële republikeinse presidentskandidaat ook niet vies. Hij heeft publiekelijk gezegd dat vaccinaties een kind autistisch kunnen maken, ondanks al het overtuigende wetenschappelijke bewijs hiertegen. Op persoonlijk vlak klopt Trump zich op de borst dat hij maar kort slaapt: “I like three, four hours, I toss, I turn, I beep-de-beep, I want to find out that’s going on.” Geen goed idee, zegt de wetenschap. Zo’n permanent slaapgebrek leidt tot minder rationele en meer emotionele beslissingen. Kortom, een Trump die voortdurend een beetje dronken is. Daar lijkt het af en toe inderdaad sterk op.

Politiek beleid en wetenschap

Trumps running mate Mike Pence, gouverneur van de staat Indiana, kan er ook wat van als het gaat om anti-wetenschap. Ter verdediging van de tabaksindustrie zei hij in 2001 dat roken niet dodelijk is, precies wat de tabakslobby jarenlang heeft beweerd, ondanks overstelpend bewijs dat roken wel degelijk dodelijk is. Net als Trump vindt ook Pence klimaatverandering maar een mythe. Stamcelonderzoek vindt Pence niet nodig, omdat er volgens hem betere alternatieven zijn. Ook dat is niet waar, maar hij komt er wel mee tegemoet aan zijn gelovige achterban. En Pence heeft het niet op een van de belangrijkste pijlers van de biologie, de evolutietheorie: “Geloof ik in evolutie? Ik omarm het idee dat God hemel en aarde, de zeeën en alles hierin heeft geschapen.”

De Republikeinse Partij heeft al langer moeite om haar politieke beleid te verenigen met de wetenschap. In 2005 verscheen het boek The Republican War on Science van journalist Chris Mooney. Mooney betoogt dat de Republikeinse Partij al onder George W. Bush de neiging had om wetenschappelijke inzichten te ontkennen of te verdraaien.   

Wetenschapslessen voor de nieuwe president

Het vakblad Science stelde vorige week een overzicht op van wetenschappelijke thema’s waarmee de komende president waarschijnlijk te maken krijgt. Op de lijst staan zes grote thema’s: infectieziekten; nieuwe technieken die het menselijk genoom kunnen veranderen, zoals CRISPR; klimaatverandering in het algemeen en zeespiegelstijging in het bijzonder (veertig procent van de Amerikanen woont aan de kust); een door de vergrijzing toenemend aantal mensen met Alzheimer en andere hersenaandoeningen; kunstmatige intelligentie: Hoe gaan we de zelfrijdende auto reguleren? Wat doet robotisering met de arbeidsmarkt?

Als zesde en laatste thema vindt Science het een uitdaging voor de nieuwe president om burgers een beter besef te geven van risico-inschattingen. Meer beleid met het hoofd en minder de onderbuik, want dat laatste leidt snel tot politieke over- of onderreactie. Natuurlijk, er zijn een paar honderd Amerikanen door terrorisme overleden, maar daar staat tegenover dat er in dezelfde periode een half miljoen zijn overleden door auto-ongelukken, zo geeft Science als voorbeeld.

In een historisch overzicht laat het vakblad zien dat elke Amerikaanse president na de Tweede Wereldoorlog wel met een aantal belangrijke wetenschapsgerelateerde politieke kwesties te maken kreeg. Dwight Eisenhower kreeg de ruimtewedloop tussen de VS en de Sovjet-Unie op zijn bordje; John F. Kennedy het maanprogramma; Richard Nixon nieuwe milieuwetgeving, verdragen tegen chemische en biologische wapens en de eerste grootschalige strijd tegen kanker; Ronald Reagan de uitbraak van aids, het Strategic Defense Initiative (SDI) en het Montreal Protocol om de ozonlaag te beschermen en Bill Clinton het Kyoto Protocol en de beslissing over Amerika’s mega-deeltjesversneller Superconducting Super Collider.

Zo doet Obama het

Hoe anders dan Trumps houding tegenover wetenschap is die van de zittende president Barack Obama. Deze maand is Obama gasthoofdredacteur van het vooraanstaande technologietijdschrift WIRED. Hij geeft opnieuw blijk van oprechte interesse in hoe wetenschap en technologie onze wereld voortdurend veranderen en hij zoekt nieuwe kansen voor de Amerikaanse samenleving. Zo vindt Obama dat de toekomstige president moet proberen vorm te geven hoe onze samenleving omgaat met slimme machines die steeds meer zelfstandig beslissingen gaan nemen. Kom daar maar eens om bij Trump. Waar Obama vooruit kijkt, kijkt Trump vooral achteruit.