Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
zwanger

Wie zelf te dik is en ongezond eet, heeft ook vaker kroost met dezelfde problemen. Maar kan obesitas bij moeders ook zorgen voor een kortere levensverwachting voor hun kinderen? Nieuw onderzoek suggereert van wel, maar dat idee is niet onomstreden.

Het onderzoek, deze week gepubliceerd in BMC Medicine, bekijkt de relatie tussen het BMI van moeders en de telomeerlengte van hun kinderen. Telomeren zitten aan het uiteinde van onze chromosomen, die ons DNA bevatten. Ze zijn te vergelijken met het plastic stukje aan het einde van een schoenveter. Bij elke celdeling worden de telomeren een stukje korter, tot de cel zich niet meer kan delen en afsterft. De lengte van onze telomeren zou verband kunnen houden met hoe lang we leven.

Kan telomeer levensduur voorspellen?

De wetenschappers onderzochten 768 moeders met hun pasgeboren kind. Voor de bevalling maten en wogen ze de moeders, en vergeleken de onderzoekers dit gewicht met dat van vóór de zwangerschap. Na de bevalling namen de biologen monsters uit het placentaweefsel om de gemiddelde telomeerlengte van de baby’s te bepalen. Kortere telomeren bij de baby’s vielen samen met een hoger BMI van hun moeder voorafgaand aan de zwangerschap. Dit effect bleef als ze corrigeerden voor leeftijd van de ouders, opleidingsniveau van de moeder, geslacht van het kind, etniciteit, geboortegewicht, duur van de zwangerschap, of de moeder rookte of niet, of er een keizersnede was uitgevoerd en of er complicaties waren tijdens de zwangerschap.

Eerdere studies hebben laten zien dat de lengte van onze telomeren bij de geboorte zou kunnen voorspellen hoe lang ze zijn als we ouder zijn. En de lengte van onze telomeren op latere leeftijd is mogelijk een indicatie van hoe oud we kunnen worden. Bij 60-plussers bleek de telomeerlengte al een redelijke voorspeller te zijn van de verdere levensduur. Mensen met kortere telomeren hebben juist een hogere kans op onder andere hart- en vaatziekten en diabetes.

Invloed is niet duidelijk

Invloed is niet duidelijk
Toch is deze relatie niet zo simpel. Professor Simon Verhulst van de Rijksuniversiteit Groningen legt uit: ‘Hoe sterk het verband is tussen de telomeerlengte bij onze geboorte en de lengte later in ons leven, is niet goed te zeggen vanwege de vele omgevingseffecten. Het voorspellende effect op levensduur is bovendien niet zo groot. Allerlei andere factoren kunnen meespelen. Het is te simpel gedacht om te zeggen: kortere telomeren betekent korter leven.’ Of baby’s met kortere telomeren later ook minder lang zullen leven, is nog allerminst zeker. Daarvoor is volgens Verhulst meer onderzoek nodig.

Martens et al, ‘Maternal pre-pregnancy Body Mass Index and newborn telomere length’, BMC Medicine (2016)