Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Kippen met tanden
Kippen die tanden maken. Een geintje? Nee, werkelijkheid. Onderzoekers publiceren deze week over dit prehistorische vermogen in Current Biology. Volgens de Amerikaanse paleontoloog Jack Horner is een ‘live’ Jurassic Park niet ver weg.

Vogels zijn in feite dino's, zei paleontoloog Jack Horner vorige week tijdelijks de jaarlijkse bijeenkomst van de Amerikaanse Vereniging ter Bevordering van de Wetenschap in het Amerikaanse St. Louis. Ze zien er weliswaar anders uit, maar hun prehistorische genen tonen hun ware aard. Het is slechts een kwestie van die genen opsporen en weer 'aanzetten'. Horner, die als adviseur betrokken was bij Steven Spielberg's Jurassic-Parkfilms, voorspelde dan ook dat levende dino's geen fantasie zullen blijven.

Eén ding wat dino's en vogels gemeenschappelijk hebben, is het vermogen om tanden te maken. Vogels verloren hun tanden circa tachtig miljoen jaar geleden, maar de kunst van het tanden maken verstaan ze nog steeds. Dat schrijven onderzoekers deze week in het tijdschrift Current Biology.

Zowel een genetisch gemodificeerd kippenembryo als een gewoon embryo blijkt in staat tanden te vormen. Het erfelijke materiaal van het eerste embryo was dusdanig veranderd, dat het prehistorische talent weer tot expressie kwam. Het gewone kippenembryo werd geprikkeld met een eiwit waarvan al bekend was dat het betrokken is bij de aanleg van gebitten. Het resultaat was hetzelfde: een snavel met tanden.

Overigens is dit niet de eerste keer dat een kip een gebit kreeg. Jaren geleden al lieten wetenschappers kippenembryo's tanden maken, onder invloed van mondweefsel van muizen en hagedissen. Dat werd op de embryonale snaveltjes geplakt en kon zo signalen doorgeven aan het kippenweefsel. De muizen- of hagedissencellen droegen de kip als het ware op over te gaan tot de aanleg van tanden. Met het huidige onderzoek is bewezen dat kippen het ook zelf, zonder muizencellen kunnen.

Desalniettemin ziet Matthew Harris, een van de schrijvers van het artikel in Current Biology, Jurrasic Park nog niet zo snel werkelijkheid worden. In tegenstelling tot Horner is dat ook niet zijn doel. Harris is geïnteresseerd in evolutionaire processen. Eerder onderzocht hij het ontstaan van veren en nu houdt hij zich bezig met de ontwikkeling van vissen. "Bovendien hoeven we geen dino's te maken; we kunnen immers elke dag genieten van hun afstammelingen."

Matthew P. Harris, Sean M. Hasso, Mark W.J. Ferguson en John F. Fallon, 'The development of archosaurian first-generation teeth in a chicken mutant'. In: Current Biology 16, 21 februari 2006, 371-377.