Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
komeet kunst

Kometen worden al meer dan tweeduizend jaar waargenomen. In die tijd hebben talloze mensen zich verwonderd over het fenomeen. Niet alleen in de wetenschap, maar ook in de kunst en cultuur zijn mensen er door geïnspireerd. Wat zien we daarvan terug in onze geschiedenis?

In maart van 1843 stond er een bijzonder felle komeet aan de hemel. De verschijning heeft veel schilders en astronomen geïnspireerd, want er zijn ontzettend veel afbeeldingen van deze 'Great Comet of 1843' gemaakt.

De komeet viel vooral op door zijn lange staart - die zelfs tot 1996 de langste kometenstaart ooit was. In dat jaar verscheen echter Hyakutake, waarvan de staart bijna twee keer zo lang is.

 

Caesars komeet

Enkele weken nadat Julius Caesar in 44 voor Christus bloedig was vermoord, verscheen er een felle ster aan de hemel boven Rome. De ster bleef volgens de overlevering zeven dagen staan. Voor de Romeinen was dat het teken dat de dictator was opgenomen in het godenrijk.

In 44 v.Chr. werd er ook vanuit China een komeet waargenomen. Moderne astronomen hebben beredeneerd dat deze kometen dezelfde geweest moeten zijn, en hebben het tegenwoordig geïdentificeerd als C/-43 K1.

Kometenwijn

De verschijning van een komeet wordt vaak beschouwd als voorteken voor iets goeds. En wat is er mooier dan een goed wijnjaar? In 1811 stond de komeet van Flaugergues aan de hemel, en was de wijn onovertroffen. Sindsdien wordt er door wijnboeren heilig geoofd in de heilzame werking van kometen op de druivenoogst en staan er op veel champagnekurken en - etiketten een komeet of ster afgebeeld. 

Na 1811 zijn er nog ten minste 11 goede komeetwijnen geweest, en het bleef niet bij bijgeloof. Krantenartikelen laten zien dat de astronomische invloed op de druiven behoorlijk serieus werd genomen.

Halley

Sommige kometen zijn periodiek: die verschijnen met een strakke regelmaat aan de hemel. De komeet van Halley is er zo één. In 466 voor Christus beschreef een Griekse astronoom het hemellichaam voor het eerst. Aan de hand van oude Chineze en Babylonische beschrijvingen en middeleeuwse Europese kronieken, berekende Edmond Halley in 1705 dat de komeet een omlooptijd heeft van 75 jaar. Hij voorspelde de volgende verschijning in 1758, kreeg gelijk, en mocht zijn naam aan de komeet geven.

Op Hawaii werd de komeet in het geboortejaar van koning Kamehameha gespot, en dat werd gezien als voorteken voor een lange alleenheerschappij. De oudste afbeelding van de komeet is te vinden op het tapijt van Bayeux (1068), waarop de verschijning van de komeet bij de slag bij Hastingstwee jaar eerder is afgebeeld.

Halley verscheen in 1986 voor het laatst aan de hemel, en zal zich pas op 28 juli 2061 weer laten zien. 

Giotto_-_Scrovegni_-_-18-_-_Adoration_of_the_Magi

Schilderkunst

Verschillende schilders hebben zich laten inspireren door de verschijning van kometen. 

De veertiende eeuwse Italiaan Giotto di Bondone zag in 1304 Halley voorbij komen, en verwerkte dat in zijn schilderij 'Aanbidding der wijzen', over de geboorte van Jezus. De ster van Bethlehem, met de lange staart, lijkt inderdaad op de beroemde komeet. Ter ere van de Italiaanse schilder werd de NASA-sonde die in 1985 voor het eerst een foto maakte van Halley 'Giotto' genoemd.