Cape_crow

Kraaien kunnen onderscheid maken tussen “slechte” en “goede” mensen. Niet alleen dat; ze geven deze informatie ook aan elkaar door. En onthouden het jarenlang.

In een van de beroemdste reclames uit de jaren ’90 krijgt een man een klap van een olifant, omdat hij deze – jaren eerder - een snoepje voorhield maar toch niet gaf. De boodschap: pest nooit een olifant. Want olifanten, die heb het geheugen van eh, tsja, een olifant. Volgens nieuw onderzoek kun je jezelf ook maar beter eens flink achter de oren krabben voor je een heel ander soort dier besluit te pesten: de kraai.

Heather Cornell en enkele medebiologen van de University of Washington toonden een paar jaar geleden al aan dat kraaien kunnen onthouden welke mensen hen ooit hebben geholpen, of juist hebben bedreigd. De vogels uiten dit door hard te schreeuwen naar “gevaarlijke” personen, en agressief om zo iemand heen te cirkelen en/of diegene hinderlijk te volgen.

Dezelfde wetenschappers hebben nu ontdekt dat kraaien deze informatie over wat “goede” en “slechte” mensen zijn ook aan elkaar doorgeven. Zowel tussen buurtgenoten als van ouder op kind. En de dieren onthouden deze informatie in ieder geval vijf jaar lang. In het blad Proceedings of the Royal Society B. beschrijven de biologen hoe ze dit hebben uitgevonden.

In het eerste jaar dat het onderzoek liep vingen Cornell en haar collega’s op vijf plekken in Seattle een aantal kraaien. Veel waren het er niet; zeven tot vijftien per locatie. En ze deden ook verder niets bijzonder met de vogels. Ze hielden de diertjes maximaal een half uur gevangen en deden een ringetje om hun poten. Daarna waren ze weer vrij om te gaan.

De truc van het onderzoek was dat de personen die de vogels vingen allemaal hetzelfde, menselijke masker droegen. De wetenschappers hoopten dat de kraaien dit masker zouden onthouden, ongeacht wie het droeg. Het bleek te werken. Voor het vervolg van het onderzoek liepen verschillende personen, jarenlang, zo af en toe een rondje op de plek waar eerder vogels waren gevangen. De kraaien reageerden agressief op degenen die het bewuste masker droegen. Maar niet op andere mensen, of op mensen met een ander masker.

In het begin waren het vooral de kraaien die zelf gevangen die waren boos en agressief op de het masker reageerden. Na verloop van tijd nam het aantal vogels dat personen met het bewuste masker beschouwde als “gevaarlijk persoon” echter gestaag toe. Na twee weken krijste al een kwart van de vogels die de wandelaars met het masker tegenkwamen hen kwaad toe. Na een jaar was dit ongeveer een derde. En twee jaar nadat de wetenschappers een paar dieren heel eventjes hadden vastgehouden, wekte het masker de woede van 66 procent van de kraaien op de vangstlocaties.

De kraaien gaven de informatie dus aan elkaar door. Door de kijken welke dieren mensen met het masker begonnen uit te schelden en agressief te volgen, kwamen de onderzoekers erachter dat de dieren de informatie bovendien zowel aan buurtgenoten als van ouder op kind doorgaven. Dat “doorgeven” gebeurde trouwens waarschijnlijk simpelweg doordat dieren het gedrag bij soortgenoten zagen en gingen overnemen.
De vogels hielden het maar liefst vijf jaar lang vol om boos de worden, elke keer weer als ze iemand met het “gevaarlijke” masker zagen. Misschien hadden ze het nog wel langer vol kunnen houden; maar na vijf jaar vonden de biologen het wel genoeg geweest, en stopten ze met hun onderzoek.

Bron: Heather Cornell e.a., Social learning spreads knowledge about dangerous humans among American crows, in: Proceedings of the Royal Society B, 29 juni 2011.