Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
mond mondhygiene tanden lach

Al jaren verkondigen onderzoekers en deskundigen dat een gezond gebit een voorbode is voor een gezond lichaam. Verschillende wetenschappers gebruiken de mond als onderzoeksobject voor studies naar ziektes in het menselijk lichaam. De mond kan ons namelijk veel nuttige informatie geven.

Hoe vaak heeft je tandarts bij jou moeten zuchten toen hij al dat tandplak op je tanden zag? Hoe vaak heb je vroeger van je moeder moeten horen dat je beter je tanden moest poetsen? Beter je tanden poetsen zorgt voor een gezonder gebit, dat is wel duidelijk. Maar wist je dat je met een schone mond misschien ook de kans op hart- en vaatziekten kan verkleinen? De mond kan ons veel vertellen over ziektes in de rest van het lichaam, zo zeggen verschillende wetenschappers. De mond is hot!

Tandplak

In een onderzoek over het effect van tandpasta dat afgelopen week werd gepubliceerd, concludeerden wetenschappers dat Plaque HD, een bepaald soort tandpasta, tandplak en ontstekingen in het lichaam vermindert. De onderzoekers maten voor en na het tandenpoetsen de hoeveelheid ‘C-reactief proteïne’ in het bloed. C-reactief proteïne is een eiwit dat door de lever wordt afgegeven als er in het lichaam een ontsteking optreedt. Dit eiwit waarschuwt het immuunsysteem voor een ontsteking.

Wat bleek was dat mensen die hun tanden hadden gepoetst met Plaque HD, beduidend minder C-reactief proteïne in hun bloed hadden. Door een ontsteking kan aderverkalking optreden. Aderverkalking, op haar beurt, verhoogt weer de kans op een hartaanval. Op die manier zou het kunnen dat door te poetsen met Plaque HD, de kans op ontstekingen en dus aderverkalking afneemt, waardoor het risico op een hartaanval ook minder is. Wel moet worden gezegd dat er nog een aantal vraagtekens bij het onderzoek te plaatsen zijn. Zo wordt de studie bijvoorbeeld gefinancierd door de fabrikant die de te onderzoeken tandpasta maakt. Hoewel dit niet direct betekent dat het hele onderzoek niet klopt, weten we dat zelfs onbewust de bevindingen van wetenschappers, of interpretaties daarvan, door de opdrachtgever beïnvloed kunnen worden.  

Archeologie

Moleculair archeologe Kirsten Ziesemer van de Universiteit Leiden doet al langer onderzoek naar de relatie tussen tandplak en lichaamsziektes. Op basis van tandsteen van menselijke skeletten probeert zij te achterhalen welke ziektes mensen vroeger moeten hebben gehad. Ziesemer: ‘Door de samenstelling van het tandplak te bestuderen, kunnen wij inzicht krijgen in de bacteriën die in de mond hebben gezeten’. Deze samenstelling van goede en slechte bacteriën laat zien of er vroeger veel ziekteverwekkers in het lichaam zaten of dat het lichaam juist kerngezond was. Zijn er op basis van tandplak specifieke ziektes aan te wijzen? ‘Op dit moment hebben wij met archeologische tandsteen de veroorzakers van tandvleesontsteking en gaatjes geïdentificeerd’, aldus Ziesemer, ‘maar het wordt binnenkort waarschijnlijk ook mogelijk om tuberculose en lepra vast te stellen op basis van archeologische tandsteen’.

Migraine

En er is meer. Uit onderzoek van Amerikaanse wetenschappers blijkt dat mensen met migraine meer bacteriën in hun mond hebben die nitraten omzetten dan mensen die geen last hebben van migraine. Nitraten zitten in verschillende soorten voedsel, zoals verwerkt vlees en spinazie. De bacteriën zetten de nitraten om in ‘nitrieten’. In het bloed kunnen de nitrieten vervolgens weer worden omgezet in ‘stikstofmonoxide’, wat hoofdpijn veroorzaakt.

Zou je dus van migraine af kunnen komen door beter je tanden te poetsen? Zou je de nitraat-omzettende bacteriën weg kunnen poetsen met Plaque HD? Helaas geeft het onderzoek daar nog geen antwoord op.

Kim Fasula et al, Randomized trial of plaque identifying toothpaste: Dental plaque and inflamations, American Journal of Medicine, 18 oktober 2016.

Antonio Gonzalez et al, Migraines Are Correlated with Higher Levels of Nitrate-, Nitrite-, and Nitric Oxide-Reducing Oral Microbes in the American Gut Project Cohort, mSystems, 19 oktober 2016.