Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
olifant

Een aantal landen overweegt ivoorhandel te legaliseren om zo olifantenstroperij tegen te gaan. ‘Geen goed idee,’ zo stellen wetenschappers.

Hoe is de olifantenstroperij op te lossen? Al jarenlang buigen verschillende knappe koppen zich over deze vraag. Vorig najaar overwoog CITES om ivoorhandel te legaliseren om het probleem van olifantenstroperij op te lossen. CITES is een verdrag van de Verenigde Naties dat is opgericht om bedreigde planten en dieren overal ter wereld te beschermen. Verschillende landen zijn aangesloten bij CITES. In een rapport uit 2012 schreef een werkgroep van CITES dat het legaliseren van de handel zou zorgen voor het wegnemen van criminaliteit in de ivoorhandel en illegaal verkregen ivoor minder zou worden. Als er namelijk legaal ivoor op de markt te vinden is, zou de vraag naar illegaal verkregen ivoor automatisch afnemen, zo redeneerde de groep.

Wetenschappers zijn sceptisch over het voorstel van CITES. Uit onderzoek van de University of Aberdeen blijkt dat het legaliseren van ivoorhandel alleen maar bijdraagt aan het uitsterven van de olifant. De Britse onderzoekers rekenden uit hoeveel ivoor er per jaar geproduceerd wordt en dus van olifanten gehaald kan worden, zonder dat de ivoorproductie beïnvloed wordt. In dat geval zouden olifanten ergens gehouden kunnen worden en een deel van de slagtanden op een pijnloze manier kunnen worden afgezaagd.

Ivoorgroei langzaam

Wat bleek was dat elk jaar 100 tot 150 kilo ivoor 'geoogst' kan worden. Echter, om aan de huidige vraag naar ivoor te voldoen is per jaar 600 kilo ivoor nodig. Daarom concludeerden de onderzoekers dat ivoor niet gelegaliseerd kan worden zonder dat de olifant met uitsterven wordt bedreigd. De vraag naar ivoor is eenvoudigweg te groot. Bovendien zal volgens de onderzoekers met het legaliseren de vraag alleen maar toenemen.

olifanten krugerpark

'Markt werkt nooit zoals in theorie'

Bram Büscher, professor aan de Universiteit van Wageningen en onderzoeker naar natuurparken in Zuid-Afrika, is ook kritisch over het welslagen van het plan van CITES. Büscher: ‘De markt werkt nooit zoals in de theorie. Niet iedereen houdt zich altijd aan de wet. Als je een illegale markt van ivoorhandel hebt, verdwijnt die niet zomaar als er een legale markt naast komt. Ivoor is een gewild goedje. Zeker als er veel geld mee te verdienen valt. Zolang mensen kunnen verdienen aan de illegale markt, zal dat waarschijnlijk blijven gebeuren’.

Legaal en illegaal dicht bij elkaar

Daarnaast liggen de legale markt en de illegale markt vaak dicht bij elkaar. Büscher: ‘Vergis je niet, we hebben het hier over landen waar er bijvoorbeeld vaak slechte controles zijn en corruptie. Daardoor komen legale en illegale ladingen regelmatig bij elkaar in hetzelfde schip en worden illegaal verkregen goederen als “legaal” verkocht’.

Voorlichting

Wat zijn dan wel oplossingen om olifantenstroperij tegen te gaan? ‘Als ik dat had geweten, was ik nu miljonair geweest,’ zegt Büscher lachend. Toch denkt Büscher dat de oplossing onder andere gevonden moet worden in voorlichting en samenwerking. Büscher: ‘Rond het Krugerpark in Zuid-Afrika wonen zo’n vijf miljoen mensen. Zij hebben helemaal geen positief beeld over het park. Zij worden veel te weinig betrokken’. Zo mochten lokale mensen eerst af en toe het park in om dingen te verzamelen, zoals grassen en vruchten, maar is dat afgekapt door de jacht op de stroperij. Alle rangers van het park worden nu ingezet om stropers te ontmaskeren. Er zijn geen rangers meer die mensen meenemen het park in. ‘Maar als bewoners niks meer van het park krijgen, er niks aan hebben, zullen ze het park ook niet meer steunen,’ legt Büscher uit, ‘dan zullen ze eerder naar de kant van stropers kiezen. Voorlichting op de langere termijn is een belangrijke strategie. Dat heeft hiervoor met soortgelijke problemen ook redelijk gewerkt. Maar ja, dat neemt wel een lange tijd in beslag’.

Ontdek meer in de special