Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Slapen op school

De instelling van je biologische klok is mede afhankelijk van je leeftijd. Kinderen zijn tot hun twaalfde jaar meestal ochtendmens. Hierna komt er een omschakeling. Veel tieners transformeren hierdoor in avondmens. Beginnen scholen voor hen dan niet te vroeg?

Jeroen is vijftien jaar oud en zit op de middelbare school. Hij heeft moeite met opstaan, terwijl hij iedere dag probeert om op tijd naar bed te gaan. Helaas lukt het hem steeds niet om in slaap te vallen. Hij staat iedere dag moe op, en zijn cijfers gaan achteruit. Ticia Luengo Hendriks van de B-society denkt hier een oplossing voor te hebben.

Ongeveer de helft van de jongeren tussen de veertien en twintig jaar heeft een slaaptekort. De B-society, een organisatie die zich hard maakt voor het erkennen en herkennen van verschillen in biologische ritmes, meent dat dit voor een groot deel komt door de biologische klok van jongeren. Ticia Luengo Hendriks, medeoprichter en hoofdredacteur B-Society.nl: ‘Bijna alle jongeren zijn avondmensen. De scholen beginnen voor hen te vroeg, waardoor zij een slaaptekort opbouwen. Kinderen hebben negen tot tien uur slaap nodig, maar hier komen zij vaak niet aan toe.’

Wat voor gevolgen heeft zo’n slaaptekort voor kinderen? Het is schadelijk voor de hersenen in ontwikkeling, met name als het slaaptekort chronisch is. Verbindingen in de hersenen worden afgebroken, wat het functioneren van de hersenen kan beïnvloeden.

De vraag is natuurlijk of het slaaptekort daadwerkelijk door de verlate biologische klok van jongeren komt. Want wat te denken van het gebruik van internet en het kijken van televisie ’s avonds laat? Luengo Hendriks: ‘Natuurlijk zorgt dat ervoor dat kinderen langer wakker blijven. Toch heeft de biologische klok ook invloed op het slaaptekort. Mensen onderschatten de biologische klok.’

Aangepaste scholen
Een mogelijke oplossing voor het slaaptekort bij tieners is aanpassing van de schooltijden. Op de Monkseaton High School in Engeland bijvoorbeeld beginnen alle lessen om 10 uur ’s ochtends. De school behaalde in 2008, toen de nieuwe schooltijden ingevoerd werden, de beste eindexamenresultaten in de geschiedenis van de school. Moeten alle scholen dan later beginnen? Luengo Hendriks: ‘Nee. Wat wij willen, is dat scholen hun openingstijden verruimen. Kinderen moeten de begin- en eindtijd van hun schooldag zelf kunnen bepalen, in goed overleg met ouders en leraren.’

Hoe moet zo’n schooldag eruit zien? ‘Leerlingen kunnen beginnen tussen 8 uur en 10 uur ’s ochtends. De vroege kinderen doen eerst hun individuele taken. Wanneer de late kinderen komen, krijgt iedereen gezamenlijk les. Als de vroege kinderen weer weggaan, kunnen de late kinderen hun individuele taken doen.’ Een aantal scholen in Denemarken, Canada en de Verenigde Staten werkt al op deze manier. Ook Nederland heeft inmiddels zo’n school, in Zandvoort.
Luengo Hendriks: ‘Schooltijden in Nederland zijn achterhaald. Terwijl veel volwassenen al flexibele werktijden hebben, blijven scholen vasthouden aan ouderwetse tijden.’

Haalbaarheid
Zo’n verruiming van schooltijden klinkt heel aardig, maar is het wel haalbaar? Er is bijvoorbeeld al een lerarentekort, wordt dat op deze manier niet alleen maar groter? Luengo Hendriks: ‘Ik denk dat er op deze manier juist meer leraren bij komen. Mensen die zich eerder lieten afschrikken door de vroege begintijd, kunnen juist aangetrokken worden als zij op andere tijden mogen werken. Ook kunnen leraren hun tijd op deze manier anders indelen en elkaar afwisselen.’

En de gevolgen voor kinderen en jongeren, worden zij niet lui als ze hun schooldag later mogen beginnen? Luengo Hendriks is hier fel over: ‘Mensen die uitslapen zijn niet lui, dit is een “urban myth”. Waarom ben je lui als je later slaapt en later opstaat, terwijl je de rest van de dag wel fris en productief bent? Het is vreemd dat  onderzoek uitwijst dat kinderen beter presteren door flexibele schooltijden, maar dat de schooltijden in Nederland nog steeds niet zijn aangepast.’

Of de schooltijden in Nederland aangepast worden of niet, voorlopig zal Jeroen nog vroeg op moeten staan. Vind jij dat aangepaste schooltijden wenselijk zijn? En denk je dat het haalbaar is? Geef je mening!

Zie ook: www.b-society.nl/