Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
orgasme, orgasm, seks, sex

Kijkt een vrouw naar een erotische film, reageert haar lichaam al voordat dat ze dat bewust waarneemt. Over het algemeen is het probleem, dat vrouwen beginnen met gemeenschap zonder voldoende opgewonden te zijn', zegt psychologe en seksuologe Ellen Laan. En dat leidt vaak tot pijn, of tot het uitblijven van een orgasme.

Een op de vijf vrouwen heeft regelmatig pijn tijdens het vrijen. Alarmerend hoge aantallen, vindt Laan, die zowel arts als onderzoeker is aan het AMC. Want het overgrote deel van deze vrouwen is niet ziek, maar leidt pijn omdat ze niet voor zich zelf opkomen of hun lichaam niet goed genoeg kennen. 'Zij hebben dus geen biologische disfunctie, maar een aangeleerd probleem.'

´ Mannen hoef je niet uit te leggen, dat ze een stijve moeten hebben om te kunnen penetreren. ´

Een gesprek met Ellen Laan

‘Wanneer vrouwen een erotische film te zien krijgen in het laboratorium bijvoorbeeld, dan zie je eigenlijk zonder uitzondering dat vrouwen reageren met een toename van doorbloeding in de vaginawand en dat is een hele betrouwbare maat van genitale opwinding, vertelt Laan. ‘Maar of vrouwen daadwerkelijk opwinding voelen, dat hangt veel meer van de context af en wat ze nou vinden van de seksuele situatie of in dit geval dus de erotische film waar ze naar kijken.’

Bij vrouwen is er dus een groot verschil tussen genitale respons en gevoel. Hoe komt dat?

‘Voor vrouwen is het lastig om waar te nemen of zij al helemaal volledig opgewonden zijn. Zo opgewonden, dat vrijen én geen pijn doet én ook nog een orgasme oplevert. Want vaak is het zo dat vrouwen gemeenschap, of neuken, gewoon maar een beetje tolereren. Zij denken ‘nou ok, als hij daar opgewonden van wordt dan is dat al heel mooi’. Maar in veruit de meeste gevallen is pijn geen biologische stoornis, want als je ervoor zorgt dat je al vóór de penetratie hartstikke opgewonden bent, is het meestal opgelost. Dan kun je door gemeenschap nog opgewondener raken en klaarkomen.’

Heeft dat verschil tussen lichaam en gevoel effect op hoe vrouwen seks ervaren?

‘Ja, ik denk dat er een groot nadeel aan zit dat vrouwen niet zo gemakkelijk in staat zijn als mannen, om te zien hoe het met hun genitaal gesteld staat en of ze wel voldoende opgewonden zijn of niet. Vooral omdat penetratie pijnlijk kan zijn, als je niet voldoende opgewonden bent. En voldoende opgewonden ben je als vrouw pas als je helemaal gezwollen bent, als je clitoris en ook het inwendige grootste deel van je clitoris opgezwollen is, en als je vochtig genoeg bent.

Voor mannen is dat geen probleem, want als mannen geen stijve hebben dan hoef je mannen niet uit te leggen dat ze niet kunnen penetreren. En eigenlijk moet je vrouwen dus wel uitleggen, dat penetratie voor hun alleen echt lekker is wanneer ze opgewonden genoeg zijn.'

´ Vrouwen stellen zich nog steeds veel te dienstbaar op. ´

Waarom hebben vrouwen seks voordat ze er klaar voor zijn?

‘Daar hebben we eigenlijk ook heel veel onderzoek naar gedaan. De belangrijkste reden- schrik niet- in 2015 is, dat vrouwen 'normaal' willen zijn. En ze denken dat het normaal is om gemeenschap te hebben. En ze denken dat het niet normaal is dat je het vrijen zo inricht, dat ook jij als vrouw aan je trekken komt. Dus vrouwen stellen zich nog steeds veel te dienstbaar op aan mannen.’

´ We hebben echt veel meer seks dan nodig is om ons voor te planten. ´

Hoe belangrijk zijn seksueel plezier en orgasmes voor een vrouw?

‘Er zijn cynische biologen die zeggen dat seksueel plezier voor vrouwen volstrekt irrelevant is, want wij hoeven niet klaar te komen om zwanger te kunnen worden. Maar dat vind ik nogal een armzalige definitie van seksualiteit. Je kunt seksualiteit niet alleen maar verklaren met reproductie, want we hebben echt veel meer seks dan nodig is om ons voort te planten. Seks heeft dus ook een hele belangrijke sociale functie. Het is belangrijk in relaties, het kan maken dat we ons nabij voelen bij een ander, en seksueel plezier is ook van belang om zin in seks te blijven houden.

Orgasmes zijn voor vrouwen net zo belangrijk als voor mannen, want elk orgasme zorgt voor een scheutje dopamine. Dopamine stimuleert het pleziercentrum in je brein, en als je een goed gestimuleerd pleziercentrum hebt, heb je ook meer zin in seks.’

Orgasmes werken dus als een soort van beloning, waardoor je seks positief blijft ervaren en er meer van wil. Zonder die beloning blijft dat gevoel uit. Door regelmatig pijn te ervaren ga je seks zelfs met negatieve ervaringen associëren. In beide gevallen krijg je er dus steeds minder zin in. Dit is een van de voornaamste redenen dat vooral vrouwen in langdurige relaties steeds minder zin hebben in seks, aldus Laan. 

´ Het seksuele orgaan is voor vrouwen de clitoris, niet de vagina. ´

Hoe kunnen vrouwen meer plezier beleven aan seks?

‘Om meer plezier te beleven aan seks, zouden vrouwen vooral veel meer aan zichzelf moeten denken, dus egoïstischer zijn. Dat houdt ook in dat je moet weten dat je het vooral van je clitoris moet hebben om seksueel opgewonden te raken en klaar te komen, en niet van je vagina. Je vagina is vooral je baringskanaal.

Het voornaamste seksuele orgaan voor vrouwen is dus de clitoris, die moet je echt stimuleren. Je kan hem aan de buitenkant, maar ook aan de binnenkant stimuleren. En wat wij in ons onderzoek hebben gevonden is, dat vrouwen nog steeds aarzelen om zichzelf seksueel te stimuleren of om de clitoris door hun partner goed te laten stimuleren.

´ Je moet ervan uitgaan dat je partner geen gedachtes kan lezen. ´

De clitoris is een heel delicaat orgaantje. Het liefst stimuleer je dat met een veertje of met hele zachte aanrakingen, want er zitten enorm veel zenuwuiteinden op dat hele kleine oppervlakje. Er zitten 8.000 zenuwuiteinden op het topje van de clitoris, terwijl mannen er maar 4.000 hebben op de veel grotere eikel.

Wat ook heel belangrijk is, is dat je ervan moet uitgaan, dat je partner geen gedachte kan lezen. Je moet dus ook aangeven wat voor jou opwindend is.’

´ Vrouwen die masturberen hebben meer plezier. ´

Durven vrouwen niet te zeggen wat ze willen, of weten ze niet wat ze nodig hebben?

‘Ik denk dat het allebei kan. Ik denk dat vrouwen vaak niet zo goed weten wat nodig hebben, maar dat ze het ook niet durven te zeggen. Dat ze hun partner niet het gevoel willen geven dat hij het niet goed doet. Vrouwen die masturberen en daarvan klaarkomen, kennen hun eigen lichaam het beste. Want wat we weten is dat deze vrouwen over het algemeen ook meer plezier hebben in seks met een partner, gewoon omdat ze weten hoe hun lijf werkt.’

´ Er zijn koppels die tot hoge leeftijd hartstikke opwindende seks hebben. ´

Hoe komt het dat vaak als je langer bij elkaar bent, het verlangen lijkt af te nemen?

‘Over het algemeen als je naar de onderzoeksliteratuur kijkt, dan is het zo dat mannen meer rapporteren zin te hebben dan vrouwen.

Globaal gezien lijkt binnen de relatie het seksueel verlangen wel af te nemen, en eigenlijk vooral bij vrouwen. Of je zou moeten zeggen éérder in de relatie bij vrouwen. Maar ik denk opnieuw dat dat komt omdat vrouwen over het algemeen minder seksueel plezier hebben dan mannen.

´ Het idee dat je gezien wordt is voor vrouwen én mannen een enorm belangrijke motor achter seksualiteit. ´

Overigens zijn er echt wel heel veel verschillen. Er zijn ook koppels die tot hoge leeftijd in staat zijn om hartstikke leuke en opwindende en intieme seks te hebben. En over het algemeen zijn dat mensen die ook op andere gebieden in hun relatie heel veel met elkaar delen. Stellen die heel goed communiceren, die elkaar nog steeds hartstikke leuk vinden en die wat voor elkaar over hebben.

Dus het idee dat je gezien wordt, dat je partner je lief heeft en je waardeert, is voor vrouwen én mannen een enorm belangrijke motor achter seksualiteit.’

Ontdek meer in de special