Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
sperma eicel

Een anticonceptiemiddel waarbij de spermacellen worden stilgelegd met een extract uit planten en waar geen hormoon aan te pas komt. Mogelijk? Als het aan deze biologen ligt wel.  

De spermacel zwemt na zijn lancering vrolijk via de baarmoeder naar de eierstok. Als hij hier een eitje aantreft, gaat hij hier doelgericht op af en begint het als een gek te zwemmen om zich door de meerdere beschermlagen van de eicel te worstelen.

Tot ongeveer een jaar geleden vroeg men zich af wát de spermacellen er nou precies toe drijft om een eitje binnen te dringen en het te bevruchten.

Sekshormoon zorgt voor beweging

Biologen van de universiteit van Californië in Berkely ontdekten hoe het zat. Als de spermacel dichtbij een eitje komt, scheidt het eitje het vrouwelijke sekshormoon progesteron uit. Dit hormoon bindt zich aan een eiwit genaamd ABHD2.

Dit eiwit opent op zijn beurt een calciumkanaal dat op de staart van de spermacel zit. Plotseling vloeit er enorm veel calcium de staart binnen, waardoor deze als een gek heen en weer begint te zwiepen.

De spermacellen krijgen dus een enorme powerkick; het laatste duwtje dat ze nodig hebben om het eitje binnen te dringen. De powerkick geeft de staart snelheid.

Bevruchting van een eicel

De staart van de spermacel moet snel bewegen om het eitje binnen te dringen.

De geboorte van een nieuwe anticonceptie

De onderzoekers dachten toen ze hier achter waren meteen al aan het ontwikkelen van een nieuw soort anticonceptie, één die het zwiepen van de staart van de spermacellen zou blokkeren. Nu, een jaar later, staat een nieuw middel in de kinderschoenen.

Het belangrijkste verschil met veel middelen die nu worden gebruikt, zoals de anticonceptiepil, is dat er bij deze vormen van anticonceptie hormonen nodig zijn. Deze hebben soms vervelende bijwerkingen.

Stofjes uit planten in plaats van hormonen

Door uitheemse volkeren werden bepaalde planten al veel eerder gebruikt als anticonceptiemiddel. In boeken en geschriften vonden de onderzoekers anti-vruchtbaarheidsplanten die chemicaliën blijken te bevatten waarmee kan worden voorkomen dat het calciumkanaal van de spermacellen zich opent.  

Een ervan was pristimerine, een stofje dat gevonden wordt in de “thunder god vine”. Deze plant werd in oude Chinese geneeskunde als anticonceptie gebruikt. De ander was lupeol, een stof die we onder andere vinden in mango’s.

plant anticonceptie

Thunder god vine

Beide stoffen blokkeerden het binden van progesteron aan ABHD2. Hierdoor ging het calciumkanaal van de spermacellen niet open en werd de powerkick voorkomen. De methode is echter niet giftig voor de spermacellen: ze kunnen nog gewoon bewegen, maar worden niet geactiveerd om het eitje binnen te dringen.

Morning-after pil en spiraaltje

De nieuwe anticonceptiemethode zou kunnen worden ingezet als morning after pil: zo’n vijf tot zes uur na de gemeenschap kan de powerkick van de spermacellen worden tegengehouden. Het zou ook voor de seks kunnen worden genomen.

Daarnaast zijn er mogelijkheden voor permanente anti-conceptie in de vorm van een pleister of een spiraaltje die de blokkerende stoffen afgeven.

Op dit moment wordt deze anticonceptiemethode verder getest. Daarnaast zoeken de onderzoekers manieren om goedkoop aan de blokkerende stoffen te komen: de hoeveelheden waarin ze in de planten voorkomen zijn erg laag.

Nog niet voor beide geslachten

De onderzoekers dachten toen ze vorig jaar ontdekten hoe de powerkick precies werkte als eerste aan de mogelijkheid voor unisex anticonceptie. Vooralsnog is dat nog niet gelukt: ook de nieuwe anticonceptie vindt plaats in het vrouwenlichaam.