Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Maagdenhuis amsterdam weeshuis weesmeisjes

Weeskinderen in de 19e eeuw leden regelmatig aan scheurbuik en aangeboren syfilis. Ziektes die we nu zelden tegenkomen. Maar wat houden deze ziektes in? Welke symptomen horen erbij? En bovenal: waarom kwamen de ziektes toentertijd vaak voor en nu niet meer? 

Scheurbuik

Scheurbuik is een ziekte die voorkomt bij mensen met een chronisch tekort aan vitamine C. De ziekte kwam veelal voor tussen 1500 en 1800. Zeelieden overleden op schepen aan scheurbuik, omdat ze geen fruit meenamen op het schip wegens de korte houdbaarheid. In weeshuizen was een groot tekort aan bepaalde voedingstoffen, zoals vitamine C. Naast het tekort aan vitamines hadden de kinderen een tekort aan dierlijke eiwitten en minerale bouwstoffen, zoals kalk.

De eerste symptomen van scheurbuik zijn te zien aan het tandvlees. Daarin ontstaan zwellingen en bloedingen met als gevolg zwart tandvlees en het uitvallen van tanden. Er ontstaan ook kleine bloeduitstortingen (petechiën), de ledematen doen pijn en er kunnen inwendige bloedingen voorkomen. Scheurbuik is niet besmettelijk en komt nog zelden voor. Mensen met een zeer slecht voedingspatroon hebben een verhoogde kans op het krijgen van de ziekte. 

Scheurbuik verhelp je door het innemen van vitamine C. Deze vitamine vind je in citrusvruchten, maar ook in andere fruitsoorten zoals kiwi's, bessen en aardbeien.

onderkaak weesmeisje maagdenhuis

Dit is de onderkaak van een meisje met scheurbuik. De verkleuring en het extra laagje bot zijn het gevolg van bloedingen en worden in verband gebracht met scheurbuik.

Syfilis

Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening en staat bekend als één van de oudste geslachtsziektes. Tijdens de middeleeuwen kwam de ziekte al voor. In de 19e eeuw leed een groot aantal mensen aan syfilis en doordat er geen antibiotica bestond, verspreidde de ziekte zich snel. Eind 19e eeuw ontwikkelt men het zogenaamde atoxyl tegen syfilis, één van de eerste vormen van antibiotica. Dankzij deze ontdekking liep het aantal gevallen syfilis snel terug. 

Atoxyl is een reactieproduct van arsanilzuur en werd voor het eerst beschreven in 1859. De stof verhielp syfilis, maar bracht vervelende bijwerkingen met zich mee. Zo bracht het schade aan het binnenoor en veroorzaakte mogelijk blindheid. Vandaar dat we de geneeskundige stof nu niet meer kennen.

Een week tot maand na besmetting met syfilis ontstaat er een zweertje op de plek van de infectie. Dit zweertje doet geen pijn en gaat vanzelf weer weg, maar de infectie verspreidt zich verder in het lichaam. Maanden later krijg je koorts, uitslag, hoofd-, keel- en spierpijn. Deze symptomen verdwijnen met de tijd, maar de infectie niet. Door de jaren heen tast de infectie je ruggenmerg, hersenen, hart- en zenuwstelsel aan.

Weeskinderen uit de 19e eeuw kregen te maken met aangeboren syfilis. De infectie wordt in dit geval overgedragen door de moeder via de foetus. In 25% van de gevallen sterft de foetus in de baarmoeder en in 25% van de gevallen sterft de baby tijdens de geboorte. Als het kind de geboorte overleeft is de kans groot dat het kind ziek is. Het kind is geestelijk ziek, doof of heeft zieke organen.

Syfilis skelet weesmeisjes

Deze twee kiezen hebben een grillige glazuur structuur. Ook wel het gevolg van aangeboren syfilis.

Scheurbuik en syfilis in het nieuws:

Nieuwsbericht uit 2016: Baby heeft scheurbuik door 'gezond' dieet van amandelmelk
Nieuwsbericht uit 2016: Soa syfilis rukt weer op

Ontdek meer in de special