Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Slaap zacht
Wie oppervlakkig slaapt, wordt ’s ochtends niet alleen duf wakker, maar loopt mogelijk ook een verhoogd risico op diabetes, schrijven onderzoekers deze week in PNAS.

Goed slapen is belangrijk. De hersenen hebben hun dagelijkse portie rust hard nodig, want anders werken ze 's ochtends niet zo best. Maar hoe zit het eigenlijk met de rest van het lichaam, vroegen onderzoekers van de Universiteit van Chicago (VS) zich af. In hoeverre heeft slaap daar eigenlijk invloed op? Ze geven deze week antwoord in een artikel in PNAS. Nu zijn er tijdens de slaap verschillende stadia. Bekendste is waarschijnlijk de fase met de 'rapid eye movements', oftewel de REM-slaap. Maar er zijn er ook nog vier waarin de ogen niet met zulke hoge snelheid bewegen. Twee daarvan vormen de zogeheten 'slow-wave sleep' of diepe slaap. Dat zijn meest herstellende stadia, oftewel die waarin het lijf aan een grondige onderhoudsbeurt wordt onderworpen, schrijven de onderzoekers onder leiding van Esra Tasali. Ze gaan samen met allerlei veranderingen in de hersenen, hormoonhuishouding en stofwisseling. En die zouden weer invloed kunnen hebben op de verwerking en opname van glucose met behulp van het eiwit insuline, speculeren de Amerikanen. Niet geheel onbelangrijk, want glucose is een van de voornaamste brandstoffen voor het menselijk lichaam.

Nu kan het natuurlijk 'nu eenmaal zo zijn' dat al dat onderhoud tijdens de diepe slaap plaatsvindt, maar het kan ook zijn dat die er daadwerkelijk iets mee te maken heeft. Met andere woorden: speelt diepe slaap een rol bij de verwerking van glucose? En zo ja, betekent een gebrek aan diepe slaap dan een verstoring van dat zo belangrijke proces? Negen jonge, gezonde proefpersonen moesten het antwoord geven. Hun taak: slapen. Onder de toeziende ogen van de wetenschappers deden ze dat vijf nachten. Twee keer gewoon, volledig ongestoord en drie keer iets minder ongestoord. Wakker werden ze niet, maar dankzij de speakers naast het bed die klopgeluiden produceerden en aan schouders sjorrende onderzoekers werden ze wel uit hun diepe slaap gehouden. Doordat de hersengolven geregistreerd werden, wisten de onderzoekers precies wanneer die diepe slaap aanstaande was - en of het ze gelukt was om de proefpersonen daaruit te houden. Verder maten ze bloedsuikerspiegels en insuline op verschillende tijdstippen. En jawel, er gebeurde iets. Bij acht van de negen slapers ging er na drie nachten ondiep dutten iets mis in de glucosehuishouding. Hun insuline leek minder goed te werken, waardoor ze ineens een verhoogde kans leken te hebben op diabetes. Hun bloedsuikerspiegels waren in ieder geval van dusdanige aard, dat ze door elke arts direct op de risicolijst zouden worden gezet. Tasali en collega's vragen zich hierdoor meteen af of het feit dat ouderen steeds slechter gaan slapen, iets te maken heeft met de ontwikkeling van ouderdomsdiabetes.

Ook veel dikke mensen hebben last van de aandoening. En ook zij slapen vaak slecht. Of slecht slapen nu direct leidt tot suikerziekte durven de wetenschappers natuurlijk niet te zeggen. Maar ook eerdere, epidemiologische, studies wezen op een verband tussen slecht slapen en suikerziekte, om precies te zijn diabetes type 2. En de Amerikanen zelf vonden eerder een verband tussen korter slapen en diabetes. Nu lijkt ook de soort slaap een rol te spelen. Op z'n minst een goede reden om een stukje dieper in dit onderwerp te duiken, vinden ze. Aldus, wordt vervolgd... Remy van den Brand Esra Tasali, Rachel Leproult, David A. Ehrmann en Eve Van Cauter: 'Slow-wave sleep and the risk of type 2 diabetes in humans', PNAS 31 december 2007