Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
Slapende hond

Vond jij het als tiener ook zo irritant als je ouders je vroeg naar bed stuurden? Wees blij. Ze hebben daarmee mogelijk voorkomen dat je depressief raakte.

Van een nacht te weinig slaap word je knorrig. Maar wat voor effect heeft het als je vaak kort slaapt? Dat is, bij volwassenen tenminste, niet echt duidelijk. Er zijn onderzoeken die aantonen dat korter dan zes tot acht uur per nacht slapen tot depressie kan leiden. Maar langer slapen ook. En paradoxaal genoeg is slaaponthouding zelfs een erkende methode om depressie te behandelen.

Bij pubers lijkt de relatie tussen slaap en depressie duidelijker: hier lijkt een tekort aan slaap toch echt de boosdoener. Tenminste, als we neurowetenschapper James Gangwisch van de Columbia University in New York mogen geloven. Hij analyseerde de resultaten van een meerjarige studie waaraan maarliefst 15.600 pubers tussen de twaalf en achttien vanuit de hele VS meededen.

Tieners die van hun ouders om tien uur ’s avonds of eerder naar bed moesten, bleken 24 procent minder kans te hebben op een depressie dan pubers die tot twaalf uur of later op mochten blijven. Ook kwamen er bij de langslapers twintig procent minder zelfmoordgedachten voor. Gelet op het precieze aantal uur slaap, bleken tieners die vier a vijf uur per nacht sliepen maarliefst zeventig procent meer kans op depressie te hebben dan degenen die acht uur slaap kregen. De resultaten van het onderzoek zijn op 1 januari gepubliceerd in het tijdschrift Sleep.

Voor psychologe Anne Marie Meijer, onderzoekster aan de Universiteit van Amsterdam, komt de uitkomst van het Amerikaanse onderzoek niet onverwacht. ‘Wij hebben ook zo’n soort onderzoek uitgevoerd onder pubers. Ook daar kwam uit dat kort slapen in deze groep tot meer gedragsproblemen leidt; depressie valt daar ook onder. We hopen onze resultaten binnenkort te publiceren.’

Verschoven slaaptijd
Tieners vroeg naar bed sturen zou dus een hoop leed kunnen voorkomen. Maar hierbij speelt een extra probleem. ‘Bij pubers verschuift de slaaptijd’, vertelt Meijer. ‘Door allerlei hormonale veranderingen hebben tieners de neiging pas laat naar bed te gaan. Sociale redenen spelen daarbij ook mee. Pubers gaan uit, of zitten nog tot laat met elkaar te kletsen op MSN. Ze meten zich een volwassen patroon aan. Terwijl uit ontwikkelingsstudies blijkt dat, omdat pubers nog in de groei zijn, ze wel meer slaap nodig hebben dan volwassenen.’

En natuurlijk geeft vroeg naar bed gaan geen garantie dat je ook echt voldoende slaap krijgt. Meijer: ‘In ons onderzoek hebben we behalve slaapduur ook slaapkwaliteit meegenomen. Een slechte slaapkwaliteit bleek ook tot meer gedragsproblemen te leiden. Je kan wel vroeg naar bed gaan; maar wat als je vervolgens uren wakker ligt, of als je vaak wakker wordt ’s nachts?’

Om deze redenen opperen psychologen wel eens een andere oplossing voor het slaapprobleem van tieners: laat ze lekker naar bed gaan wanneer ze willen, maar zorg ervoor dat ze toch voldoende slaap krijgen door de scholen later te starten.

Nadine Böke

James E. Gangwisch et al, Earlier Parental Set Bedtimes as a Protective Factor Against Depression and Suicidal Ideation, in Sleep, 1 januari 2010.