Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu / Focus en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
finish

De prestatie van een sporter kan wel een kwart beter of slechter zijn, afhankelijk van hoe de biologische klok van de sporter staat ingesteld.


Eerder onderzoek wees er op, dat atleten meestal laat in de middag of 's avonds hun persoonlijke records vestigen. Maar dat kan een kwestie van aanpassing zijn: grote sportevenementen zijn meestal rond die tijd.
In Current Biology rapporteren Roland Brandstaetter en Elise Facer-Childs, twee onderzoekers van de universiteit van Birmingham, dat de variatie van het prestatieniveau gedurende de dag sterk samenhangt met de biologische klok van individuele sporters. Ochtendmensen zijn 's middags op hun best, terwijl avondmensen pas 's avonds echt op stoom komen.

Op zes tijdstippen getest
Brandstaetter en Facer-Childs deelden hun proefpersonen op grond van een vragenlijst en andere niet-sportieve criteria eerst in drie groepen in: ochtendmensen, avondmensen en een middengroep. Vervolgens werd iedereen op zes tijdstippen van de dag onderworpen aan een shuttle run test, een standaardtest voor uithoudingsvermogen.
Dat de ochtendmensen vroeger op de dag een piek in hun prestatievermogen hadden dan de avondmensen ligt voor de hand. Maar zelfs als je kijkt naar het tijdsverschil tussen opstaan en beste prestatie blijken avondmensen afwijkend: zij presteren ongeveer elf uur na het zelf gekozen tijdstip van opstaan het beste, terwijl ochtendmensen en de middengroep dat al na zes uur doen. De optimale wedstrijdtijd voor ochtend- en avondmensen kan dus wel een uur of zeven uiteenlopen.

Prime time
Volgens emeritus hoogleraar bewegingswetenschappen Peter Hollander is wel eerder het verband tussen de biologische klok en sportprestaties onderzocht, maar is daarbij nooit expliciet onderscheid gemaakt tussen ochtend- en avondmensen.
Of het in de praktijk veel zal uitmaken betwijfelt hij: 'Coaches houden al lang rekening met de biologische klok van hun sporters.' Hij noemt als voorbeeld de komende Olympische Spelen in Rio de Janeiro, waar de finales van het zwemmen 's avonds laat zijn, omdat ze in de VS op prime time voor de televisie moeten vallen.
Dat kan dus betekenen, dat het dag-nacht ritme van zeer matineuze zwemmers kunstmatig opgeschoven moet worden, zodat ze toch laat opblijven en er in slagen tot in de middag uit te slapen. Alleen de echte avondmensen onder de zwemmers kunnen in Rio gewoon doen waar ze zin in hebben – althans, wat betreft gaan slapen en opstaan.

The Impact of Circadian Phenotype and Time since Awakening on Diurnal Performance in Athletes, Current biology, 29 januari 2015