Nieuwsbrief

Blijf wekelijks op de hoogte van het beste uit De Kennis van Nu en het laatste nieuws!

MELD JE AAN
opa kind meisje man wandelen bos lopen

Het lijkt niets nieuws. Bewegen is gezond en kan bij jong én oud het verouderingsproces gedeeltelijk tegengaan. Maar Amerikaanse onderzoekers lieten voor het eerst zien hoe het effect van beweging op onze spiercellen precies werkt.

36 mannen en 36 vrouwen kregen de opdracht om gedurende twaalf weken verschillende sportoefeningen op een intensieve manier uitvoeren. Daarna haalden de onderzoekers van de Mayo Clinic uit Minnesota een aantal spiercellen uit hun dijen en vergeleken ze deze met hetzelfde type spiercellen van mensen die niet gesport hadden. Natuurlijk heeft elke vorm van beweging effect. Maar vergeleken met fitness-oefeningen vonden ze dat vooral aerobic-oefeningen zoals fietsen en wandelen een groter effect hadden op de spiercellen.

Drie voordelen meteen merkbaar

Als eerste steeg het aantal mitochondriën, de energiefabriekjes van een cel, voor elke spiercel sterk. Dat komt omdat de genen van de cel door de trainingen gestimuleerd werden om meer van deze mitochondriën aan te maken. Hoe groter het aantal mitochondriën in een cel hoe, meer arbeid zo’n cel kan verzetten.

In totaal werden in de spiercellen bij de jongere deelnemers een stijging van het aantal mitochondriën van 49 procent genoteerd. Bij de oudere deelnemers zelfs een stijging met 69 procent. Zeker dat laatste is niet oninteressant, aangezien de aanmaak van mitochondriën langzaamaan vermindert met het ouder worden.

Bovendien stelden de onderzoekers vast dat de ribosomen, die de bouw- en herstelfabriekjes van de cel zijn, ook in aantal toenamen. Hierdoor wordt de kans op fouten in de cel eveneens minder. En ten slotte nam de gevoeligheid van de cellen voor insuline ook toe, waardoor de kans op diabetes type II minder wordt.

Ouderdom toch onvermijdelijk

David van Bodegom, verouderingswetenschapper bij de Leyden Academy, vindt het onderzoek een waardevolle toevoeging aan onze kennis over de gezondheidseffecten van beweging. “Tot nu toe zagen we het effect voornamelijk op het gebied van de organen en lichaamsdelen,” zegt hij. “Bewegen kan mensen helpen gezond oud te laten worden en ouderdom gedeeltelijk vertragen.”

Toch mag je volgens Van Bodegom de studie niet zo interpreteren dat je met beweging ouderdom eindeloos kunt vermijden. “Bijna ons hele leven staat ons lijf voortdurend in de steigers. Dagelijks raken cellen in ons lichaam beschadigd en moeten dan steeds weer worden vervangen. En ook op dat onderhoud komt sowieso slijtage. Bovendien keek deze studie alleen naar het effect van beweging op een type spiercel. Het effect van beweging op andere lichaamscellen viel buiten schot. ”

Desondanks weten we natuurlijk al langer dat bewegen ook goed is voor bijvoorbeeld het hart of de hersenen. En daar blijft het niet bij. Je immuunsysteem, je slaappatroon, je cognitieve prestaties, een kleinere kans op depressies. Voor al deze dingen heeft beweging een heilzaam effect. Wat Van Bodegom ook doet besluiten dat we “soms te veel bezig zijn met te ontdekken via welke exacte biologische mechanismen beweging mensen gezond houdt, dan ons af te vragen hoe we meer mensen in beweging krijgen. En daarvoor hoef je niet elke dag intensief te sporten. Dagelijks vier uur op het werk staan in plaats van zitten staat al gelijk aan drie avonden in de week sporttraining.”

Robinson et al.; Enhanced Protein Translation Underlies Improved Metabolic and Physical Adaptations to Different Exercise Training Modes in Young and Old Humans; Cell Press; 07-03-2017